Nieuw bij uw verzekeraar in 2011

Door de stijging van het aantal schadegevallen, de verhoogde kapitaaleisen en de lagere rente op de obligatieportefeuille, dreigen de verzekeringspremies volgend jaar omhoog te gaan. Een vooruitblik van de beroepsfederatie Assuralia.

De natuur is de pedalen kwijt. Als gevolg van de klimaatverandering worden er aan de lopende band records gebroken. Nu begint het al voor Kerstmis te sneeuwen, terwijl het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) in de zomer temperaturen boven 38 graden Celsius noteert. Die weergrillen baren de verzekeraars zorgen. Het afgelopen jaar vonden er in België vier natuurrampen plaats: de winterellende in januari, de orkaan Xynthia op 28 februari, de storm van 14 juli en de overstromingen in november. Zij nemen een flinke hap uit de fondsen van de verzekeringsondernemingen. Hoeveel die schadegevallen hun zullen kosten, weten ze nog niet precies. Toch dreigt de consument volgend jaar met nieuwe premieverhogingen opgezadeld te worden. Zo lieten grote verzekeraars als AG Insurance, Axa en KBC al weten dat op het volgende vervaldagbericht van de woningverzekeringen een hoger bedrag zal staan. "Wij tellen tot nu toe 45.831 dossiers voor de storm van 14 juli 2010, samen goed voor 142 miljoen euro aan vergoedingen", zegt Wauthier Robyns, woordvoerder van de beroepsorganisatie Assuralia. "Dat is in een klap 60% van de jaarlijkse ontvangsten aan premies voor het stormrisico in de brandverzekering. Voorlopig loopt de schade als gevolg van de overstromingen in november van dit jaar op tot 61,5 miljoen euro, maar de sector verwacht dat de afrekening beduidend hoger zal uitkomen. Reken daar de schade aan auto's en wegdek als gevolg van de winterellende begin 2010 bij en er mag niet te veel meer gebeuren of de cijfers gaan opnieuw in het rood." Emmanuel de Talhouet, topman van verzekeraar Axa België, raamt de schade van de watersnood op 133 miljoen euro.

Optimistisch voor de toekomst

Nochtans boekt de sector na de klap van de financiële crisis opnieuw winst. De raming voor het nettoresultaat van 2009 tikt af op 865 miljoen euro, terwijl het verlies in 2008 nog 3905 miljoen euro bedroeg. Bepaalde takken, zoals auto-en brandverzekeringen, raakten vorig jaar echter maar nipt met de hakken over de sloot. Whautier Robyns: "Dit jaar stijgt het bedrag aan geïnde premies door een combinatie van stagnering in de schadeverzekeringen en een groei van 5 à 10% in levensverzekeringen opnieuw richting 30 miljard euro, wat nog een eind van het historische record van 34 miljard euro in 2005 verwijderd is. Ondanks de daling van het aantal autodiefstallen constateert Assuralia wel een jaarlijkse toename in de verkeersongevallen. Begin deze eeuw bedroeg de kans op een botsing nog maar 6,5%. Dat is nu al opgelopen tot 7%. Voorts vallen de beleggingsinkomsten tegen na de crash van eind 2008. Ik verwacht dus een matige premieverhoging voor de brandverzekeringen en de burgerlijke aansprakelijkheidsverzekeringen Auto. Ook de omniumverzekering wordt zeker duurder. De verzekeraars hielden per eind 2009 nog amper 0,2% winst over voor die laatste." Toch is de beroepsorganisatie relatief optimistisch voor de toekomst. "Je moet naar hel globale plaatje kijken", zegt Robyns. "De omzetcijfers vóór het derde kwartaal van 2010 tonen een daling van de premies in de brandverzekering door de koppeling aan de index van de bouwprijzen (-0,6%), terwijl de ontvangsten in de autoverzekeringen stegen (respectievelijk +1,9% vóór BA Auto en 5,3% voor Omnium). Bovendien zal de herverzekering niet steil omhoog gaan. Die factor wordt mede beïnvloed door de orkanen uit het Caraïbische gebied. In 2010 waren daar veel stormen voorspeld, maar uiteindelijk viel de schade heel goed mee. De herverzekeraars zitten nu met kapitaal op overschot, waardoor onze verzekeringsmaatschappijen zich tegen redelijke prijzen kunnen indekken." Daarom hoeven de verzekeringnemers zich geen zorgen te maken, aldus Whautier Robyns: "Onze verzekeringsmaatschappijen zijn goed voorbereid. Wij hebben voldoende buffers aangelegd om alle schadegevallen te vergoeden en onze financiële beloftes op langere termijn na te komen (met name in levensverzekeringen van Tak 21 en Tak 23). Op dil ogenblik zitten wij aan 232% van onze verplichte dekking (Solvency I). Bovenop de voorziene uitkeringen beschikken de verzekeraars over een overschot van 20 miljard euro, dat vrij is van technische verbintenissen."

Mogelijke dreigingen

De klant dreigt op termijn te moeten betalen voor de strengere kapitaalregels, die Europa vanaf 2012 geleidelijk aan de verzekeringssector zal opleggen (Solvency II). Robyns: "De verzekeringssector heeft de financiële crisis zonder kleerscheuren overleefd, omdat wij minder blootgesteld zijn aan liquiditeitsrisico's. Klanten kunnen geen kapitaalrun doen zoals bij de banken. Daarvoor is de afkoopwaarde te hoog." Bij verzekeraars is er ook geen domino-effect denkbaar, zoals dat bij banken zou kunnen voorkomen. Toch eist de internationale gemeenschap strengere veiligheidsvoorschriften. Robyns: "Daarom zullen wij voor onze beleggingen van de provisies minder aandelen aanhouden (red.: nu in ons land nog goed voor 5%). Veel zal afhangen van hoe streng de Europese Commissie de normen wil maken." Philippe Colle, gedelegeerd bestuurder van Assuralia, maakt zich ook zorgen over de lage rente. Hij dringt aan op een wettelijke wijziging van de verplichte rendementen in de groepsverzekeringen. Verzekeraars en pensioenfondsen waarborgen nu 3,25 %voor de bijdragen van de werkgevers en 3,75 % voor de bijdragen van de werknemers, terwijl de Belgische overheidsobligaties op tien jaar nog nauwelijks 3 %opleveren. Dat is op termijn niet houdbaar. Als de regering geen aanpassing doorvoert, dreigt de verzekeringssector de garanties op eigen initiatief te verminderen in functie van de marktrente, waardoor het verschil op de schouders van de werkgevers zou terechtkomen. Wat de distributie betreft, stelt Assuralia vast dat steeds meer makelaars samenwerken om zich op internet te profileren. Als voorbeeld verwijst Robyns naar het promotieplatform Brocom: "Vroeger was het web een dreiging, nu is het een instrument om de band met de klant te onderhouden en potentiële kopers te bereiken." Tevens ziet hij nog altijd toekomst voor onafhankelijke tussenpersonen, die zowel bancaire als verzekeringsproducten aanbieden. Ten slotte heeft Vincent Van Quickenborne (Open Vld), de federale minister van Economie, het Prijzenobservatorium gevraagd de evolutie van de premies in de autoverzekering nauwgezet te controleren. Hij vreest dat de verzekeraars bij schade twee keer langs de kassa zullen passeren als gevolg van de slechte staat van het wegennet. Bij de Vlaamse overheid liep voor twee miljoen euro aan schadeclaims binnen.

Oorzaken van de nakende premiestijgingen

De premies moeten de kosten dekken. Vroeger konden de verzekeraars een technisch verlies compenseren door te beleggen, maar de beurscrash in 2008 en vooral de lagere rente op hun obligatieportefeuille gooiden roet in het eten.

De strenge regels (Solvency II) zouden de verzekeraars kunnen verplichten meer kapitaal opzij te houden. Bovendien zakken de beleggingen in aandelen.

De aandeelhouders hebben in 2008 en 2009 niet minder dan 5,7 miljard euro bijgestort om de klappen van de financiële crisis op te vangen. Net zoals de toezichthouder dringen zij aan op rendabiliteit, die volgens Assuralia een factor van veiligheid en mededinging is.