Bouwen in een overstromingsgebied?

Als u bouwt in een overstromingsgebied, dan loopt u een veel groter risico om vroeg of laat met een overstroming geconfronteerd te worden. U dreigt dan ook zelf voor de schade te moeten opdraaien.

Met de overstromingen van vorige week nog vers in het geheugen wordt het risico van bouwen in een overstromingsgebied nog maar eens in de verf gezet. Ook al mag er in principe niet meer gebouwd worden in overstromingsgevoelige gebieden, toch worden er nog altijd stedenbouwkundige vergunningen afgeleverd. Zo kan een nieuwbouw in een bijna volgebouwde verkaveling toegelaten worden, ook al ligt het in een overstromingsgevoelig gebied.

In een risicogebied

Maar de recente overstromingen doen de discussie over het bouwen in risicogebieden oplaaien. Wellicht worden de regels voor het al dan niet toekennen van een stedenbouwkundige vergunning strenger. In Vlaanderen gaan stemmen op om de watertoets, die iedereen die wil bouwen moet laten uitvoeren, strenger en zelfs bindend te maken. Ook zouden notarissen verplicht worden in de koopakte op te nemen dat het goed in een overstromingsgevoelig gebied ligt. Waals minister-president Rudy Demotte oppert dat de gemeenten en gewesten de overstromingsgebieden opnieuw moeten onderzoeken. Dat zal gevolgen hebben voor de ruimtelijke ordening en bouwvergunningen.

Informeer u dus op voorhand en ga na of uw woning in zo’n risicogebied ligt. Doe ook navraag in de buurt of bij de gemeente. U kunt de overstromingskaart voor Vlaanderen en Wallonië op het internet consulteren.

Nieuwbouw uitgesloten

Krijgt u ondanks het feit dat u in een risicozone zit, toch een stedenbouwkundige vergunning om te bouwen, dan is de verzekeraar niet verplicht om binnen de polis de waarborg tegen overstromingschade te verlenen. Die is sinds maart 2007 een onderdeel van de verplichte dekking tegen natuurrampen in de brandverzekering. "De uitsluiting blijft beperkt tot overstromingen. U blijft wel beschermd voor de gevolgen van andere natuurrampen, zoals een aardbeving of -verschuiving", zegt Peter Wiels van Assuralia. “Eind 2010 bleek slechts een minderheid van de maatschappijen van die mogelijkheid tot uitsluiting gebruik te maken.” Maar daar zou wel verandering in kunnen komen. “Het blijft sowieso maatwerk. Er is wellicht geen enkele maatschappij die systematisch weigert. De ene maatschappij zal dat wat sneller doen dan de andere”, zegt Peter Wiels. De verzekeringsmaatschappijen consulteren de hierboven vermelde kaarten om na te gaan of uw woning in de ‘risicozones voor overstromingen’ gelegen is. Die kaart is bij Koninklijk Besluit vastgelegd.

Uw verzekeraar mag u wel een dekking bieden. “Het is een troef als u kunt aantonen dat u maatregelen heeft genomen om het risico op overstromingsschade te verkleinen. Denk maar aan hoger bouwen, zonder kelders, waterafvoer- en waterafweersystemen of keermuren. Vaak zijn dat voorwaarden om op die plaats een bouwvergunning te krijgen. De verzekeraar kan hiermee rekening houden”, zegt Peter Wiels.

Hogere premie

Was u al gevestigd in zo’n risicozone, dan kunt u wel rekenen op de solidariteit van de brandverzekering en wordt u sowieso verzekerd. Maar dat heeft zijn prijskaartje. “Duizenden Belgen betalen nu al een hoger tarief omdat ze in een risicozone wonen. Dat tarief werd via het Tariferingsbureau bepaald. Mensen die een bestaande woning in een overstromingsgebied kopen, moeten er rekening mee houden dat de brandverzekering duurder zal uitvallen”, zegt Peter Wiels. De verzekeraars calculeren in hun systemen soms op een geautomatiseerde wijze een normaal of hoger risico in. Er zal bijvoorbeeld een verschil zijn tussen een woning aan de oevers van een rivier of een veel hoger gelegen woning.”

De verzekeraars moeten verplicht een verzekering geven voor woningen in Vlaanderen die voor 23 september 2008 in een overstromingsgebied gevestigd waren. Die datum geldt ook voor de rivierbekkens in Wallonië van de Dender, de Dijle-Gete, de Schelde, De Oise, de Ourthe, de Zenne. Voor de overige rivierbekkens in Wallonië is dat voor oktober 2009. Voor woningen die gebouwd werden na die data, kunnen de verzekeraars de dekking tegen overstromingen weigeren.

Geen tussenkomst Rampenfonds

Gezinnen die niet over een brandverzekering beschikken omdat ze met een leefloon of OCMW-steun moeten rondkomen, kunnen aankloppen bij het Rampenfonds voor een vergoeding voor overstromingsschade. Voorwaarde is wel dat de overstroming als ramp wordt erkend. Als u in een risicozone geen verzekeringsdekking vindt tegen overstromingen, kunt u ook niet terecht bij het Rampenfonds.

Wat doen na een overstroming?

1. Breng uw verzekeraa zo snel mogelijk op de hoogte zodat hij een schadedossier kan openen en het bezoek van een expert kan plannen.
2. Voorkom dat de schade nog erger wordt. Breng bijvoorbeeld elektrische apparaten naar droge ruimtes of laat voorwerpen die nog gered of hersteld kunnen worden, drogen.
3. Maak foto’s van de schade.
4. Maak een lijst op waarin alle schade is opgesomd.
5. Zoek bewijsstukken, zoals aankoopfacturen van de beschadigde goederen, of maak een korte beschrijving.